Kadamutan

Madamot ang punong manggang,
Hindi maabot ang hitik nyang bunga.
Madamot ang bakal na bakod
na humaharang sa pagpitas ng pikong mangga.
Mas madamot ang kalsadang
inilayo sa mga tao ang punong mangga.
Pero may mas dadamot pa ba,
Sa panlipunang sistemang sadyang
Itinakdang ilayo ang bunga ng mangga
Sa tao, para maging kalakal sa merkadong
Kontrolado nila?
Para maging pribado ang bunga at iilan lamang
Ang makatikim sa kanya.
Kung tutuusi’y walang sala ang punong mangga.
sa kaayusang iilan ang may gawa’t
ang silbi nito’y para lamang sa iilang sila.
Kailangan sa tingin kong maisip
Ng karaniwang tao,
Na paglapitin at magamit ang punong mangga,
Bakod at kalsada para sa kagalingan ng lahat.
Tiyak kong mula doo’y hindi na kadamutan
Ang magiging resulta.
At mawawakasan ang sistemang kanya-kanya.

_____

Habang naglalakad sa may 5km. na kalsada papasok ng Sitio Peas, Bgy. Duale, Limay, Bataan ay nasulat ko itong tula nang madaanan namin ang ilang puno ng Mangga sa tabi ng daan.

Advertisements

Dugtungan

scrap VFA pix

Mabubuhay akong lagi sa nakaraan

Hindi man lang sana malimot kahit minsan

Ang mga dahilan ng pag-iral ng kasalukuyan…

Magdudugtong, nakasugpong ang ngayon

At ang nakaraan…

Pinaslang si Bonifacio ng mga taksil sa kapatiran,

Ang dunong at rebolusyunaryong tapang ni Rizal

Ay binakla ng mga Amerikanong dayuhan,

Patuloy ang paghahanap ni Mabini sa kalayaan.

Walang patid ang utak ng himagsik na si Jacinto

Sa pag-aral ng estratehiya’t taktika sa labanan,

Alam na alam ni Goyo na hindi hadlang ang kabataan.

Huwag sanang mabantulot sa inis at galit sina Hildalgo at Luna,

At maging repleksyon ng pagkalma ang kanilang pinta.

May pagtinis ang sigaw nina Gabriela at Teresa Magbanua.

Subalit walang pagkapaos ang kanilang kahandaan

Sa digma…

Dama ko ang talim at talas ng panulat ni Marcelo Del Pilar at  JOMAPA*,

Walang pagkagatol ang talumpati ni Jaena

Sa paanan ng Plaza Miranda at Mendiola-

“Mabuhay ay langit sa sariling bansa!

Hawakan ang pluma, patalasin ang diwa’t

Higpitan ang kapit sa bakal na disiplina!

Tubusin ang paglaya sa mga sugapa!”

Kahit sa harap ng libong truncheon, batuta, M16,

M14, kanyon at granada ng mga guardia.

Umaaalingangaw ang putok ng baril at komand

nina Sakay at Malvar –

Mula isang sindi ng liwanag magsisimula ang liyab.

Hindi na nga dapat malimot ang pagpugto sa hininga

kina GOMBURZA, Dagohoy at Datu Amal Pakpak,

‘Pagkat sa kamatayan napahalagahan natin ang mabuhay

At makipaglaban para mabuhay.

… at sa muling pagdagsa ng mga dayuhang militar:

Sa ating lupa…

Ang paglukob sa  isip ng mamamayan…

Sa ating bayan…

Kailangang magpang-abot ang ngayon at nakaraan!

Babalikan natin ang kasaysayan sa paghahanap ng lunas

Sa krisis ng kasalukuyan – sa paghahanap sa kalayaan. 

Dahil walang kalayaang ibinibigay.

Lagi nang ito’y ipinakikipaglaban mapugto man ang buhay!

___

*Jose Maria Panganiban