Sulyap sa Kalikasan

dam

sining biswal ni Lance Galario

ni  Marisol Ungriano

Masaganang kalikasan dapat iniingatan
Kabuhayan ng karamihan ito ang pinagkukunan
Mga sariwang hangin ito ang pinagmulan
Luntiang kapaligiran kay gandang pagmasdan

Ngunit sa kasakiman ng pilipinong naturingan
Nabulag sa kayamanan nawalan ng paninindigan
Putol dito, mina doon ang pamamaraan
Kaya’t mayamang kalikasan nasira ng lubusan

Dating maunlad, ngayon ay napalitan
Limitado na kung turingan ang pinagkukunang yaman
Kawalan at kahirapan ganyan na ang lipunan
Walang malay na taong bayan ngayo’y naaapektuha’t napagbibintangan

Sino ang nagkasala sigaw ng mamamayan
Iringan sa pagitan ng maliit at makapangyarihan
Sino ang sino na dapat parusahan?
Mga mata’y imulat upang ating malaman

Ang mga kagubatan ano na ang kalagayan
Maaliwalas na hangin atin pa bang nararamdaman
Masaganang pamumuhay atin pa bang nararanasan
Nasaan ang katarungan hustisya pa ba’y makakamtan?

Masamang katangia’y ibasurang tuluyan
Tiwalang taglay muling ipagtibay
Pagkakaisa’t, pagmamahalan nawa’y maging gabay
Upang mahal nating baya’y mapayapang tunay!
###

Advertisements

Damdamin ng Bayan: Centennial Dam Tutulan

Sa wakas! Kumpletos rekados na ang hinihinging mga sangkap para tuluyan nang itayo ang New Centennial Water Source Project – Kaliwa Dam sa bahagi ng Rizal at Nakar, Quezon na tuntungan sa sunod namang konstruksyon ng dambuhalang Laiban Dam.

Kamakailan ay nagpahayag nang pagsang-ayon ang Pangulong Aquino sa konstruksyon nito sa ilalim ng Public-Private Partnership (PPP) na paglalaanan ng higit sa P18.72 bilyon. Ang New Centennial Water Source Project-Kaliwa Dam ay inaasahang magsusuplay at sasagot umano sa kakulangan sa tubig sa Metro Manila at iba pang lugar sa Luzon. Isa ito sa mga priority PPP projects ng administrasyong Aquino, na may iskemang Built Operate and Transfer (BOT).
Una nang nag-abiso ng interes sa pagpondo at operasyon nito ang mga dambuhalang negosyanteng San Miguel Corporation ni Danding Cojuango, DMCI (David M. Consunji Incorporated) at Ayala Group of Companies – tanyag sa mga proyektong mapanira sa kalikasan gaya ng Plantang Coal, pagmimina at mga sub-standard na konstruksyon. Maging ang ilang lokal na opisyal sa probinsya ng Quezon ay pabor sa nasabing proyekto. Subalit hindi sang-ayon ang mga residente sa mga apektadong komunidad at marami pang mga maka-kalikasang grupo sa planong ito.

Ito ay mag-iimbak ng 600 Milyong Litrong tubig araw-araw, na titipunin mula sa iba’t ibang bahagi ng ilog Agos, Lanating, at Lumutan River- padadaluyin patungong Laiban Dam na dadaan sa conveyance tunnel. Tinatayang palulubugin ang may 9, 000 ektaryang lupa ng Daraitan sa Rizal, Pagsangahan, Nakar at Bgy. Magsaysay, Infanta; maging “Lupang Ninuno” ng mga Dumagat at Remontado. Palilikasin ang higit sa 4, 000 pamilya, at mawawalan ng mapagkakakitaan ang mga mangingisda sa ilog Agos, at patutuyuin ang mga irigasyon at sakahan ng mga magsasaka at magbubukid ng Real, Infanta at Nakar (Metro REINA).
Sinasabing ang pagpapatayo ng dam ay sa ngalan ng pangakong kaunlaran at kasiguruhan sa serbisyo ng tubig sa Kamaynilaan lalong higit sa Metro Reina. Subalit para kanino ang kaunlarang ito?

Kaunlaran ba kung ang totoong motibasyon ng konstruksyon ng dam ay upang magkamal ng malaking tubo at kita ng iilang negosyante? Kaunlaran ba kung masisira at palulubugin ang malaking bahagi ng kabundukan? Kaunlaran ba kung palalayasin sa natural nilang tirahan ang mga katutubo? At anong kaunlaran kung magugutom ang maraming mamamayan dahil sa pagkatuyot ng mga sakahan at iba pang lupang taniman, dahilan para lumiit ang produksyon ng pagkain?

Ang NCWSP – Kaliwa Dam ay maghahatid sa atin sa araw-araw na panganib dahil sa pagkakaroon ng animo ay dagat sa itaas ng bundok, na anumang oras ay pwedeng rumagasa sa kabayanan. Marami nang dam sa bansa gaya ng San Roque at Sual Hydro-power Dam sa Pangasinan, Magat Dam sa Isabela, Pantabangan Dam sa Nueva Vizcaya, Umiray-Angat Transbasin Project (UATP) sa Rizal at Nakar, Quezon (UATP), atbp., subalit lahat ng ito ay hindi natupad ang pangakong pag-unlad sa mga maliliit na mamamayan. Hindi ito paghakbang pasulong kundi paghuhukay ng ating libingan. Wika nga ng mga kapatid nating Dumagat: “Ang lupa ay nilikha ni Makedyapat para sa tao at hindi para sa tubig.”
Laiban Dam sa Rizal